ابو القاسم سلطانى

148

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

ريشه جنطيانا ، ريشه سنبل ختائى ، پوست كنكينا ، سرشاخه‌هاى قنطوريون صغير ، حشيشه الملكه يا تانسى Tanacetum balsamita و مشكاهود Achillea moshato . گياه در كليه كشورهاى عربى قنطريون صغير و مراره الحنش ، در مراكش طرطر در سوريه قنطورس ، در الجزاير مره الحنش نيز ناميده مىشود . ( 1 * ) - طبق افسانه‌هاى يونان قديم آپولون خداوند شفا فن پزشكى را به شيرون و شيرون آن را به اسكولاپيوس آموخته است . آپولن كاملا جنبه افسانه‌اى دارد ولى اسكولاپيوس پزشك ماهرى بوده كه به مصر سفر كرده و با هرمس مصرى به ايران آمده‌اند . بعد از مرگ وى براى او مقام خدائى قائل شده‌اند مىگويند نسب ابقراط 18 پشت به او مىرسد . ( 2 * ) - لمنيسون ، اين واژه به صورتهاى لمينسون و ليمينسون نيز آمده است . ( 3 * ) - طبق نوشته پزشكان بعدى جوشانده 5 / 17 گرم سرشاخه همراه با روغن كنجد ( 4 * ) - تت دياسقوريدوس م - 3 ، ص 242 ش 7 ( 5 * ) - تت الحاوى ج 21 ص 295 ( 6 * ) - حمى ابيوالوس ، حمى نافض ، حماى دايره ، حمى الرعد ، زمهريرى ، تب و لرز ، تب نوبه ، Ague intermittent fever ( 7 * ) - هدايه المتعلمين ص 251 ، 424 ، 446 ، 469 ، 561 ، 570 ، 591 و 758 ( 8 * ) - از الابنيه ص 25 ( 9 * ) - از صيدنه ترجمه فارسى ، ش 62 ( 10 * ) - تت قانون ابن سينا ، 418 ( 11 * ) - اغراض الطبيه ، سيد اسماعيل جرجانى 633 ( 12 * ) - بياض ، بياض العين Leukoma به زيرنويس كد 982 و 988 مراجعه شود . ( 13 * ) - اصل : شعيره الجفن ، دمل الجفن فرانسوى Orgelet انگليسى Stigh , Sty ، گل‌مژه ، التهاب غده پلكى چشم . ( 14 * ) - جرب چشم Psorophtalmia ( 15 * ) - سبل ، سبل القرنى ، Pannus غشاء غير طبيعى بر روى قرنيه در اثر ايجاد عروق غير طبيعى در تراخم . ( 16 * ) - لهات ، ملازه ، زبان كوچك Uvula ( 17 * ) - انتصاب ، مخفف انتصاب النفس ، تنگ نفس اورتونپه Ortopnen ( 18 * ) - در اصل : اصول ، منظور ماء الاصول مىباشد و آنها تركيباتى هستند كه مواد متشكله آنها برحسب موارد مختلف بيمارىها فرق مىكند در هدايه المتعلمين موارد زيادى از ماء الاصول‌ها آمده است . هم‌چنين در قرابادين صالحى صفحه 262 و قرابادين كبير . ( 19 * ) - ورك ، قسمت خلفى استخوان لگن Ischium ، در علم تداوى ورك به معنى داء الحرقفه Coxalgia